Historiek van de Koninklijke Harmonie "De Eendracht" Wachtebeke

Een aantal losse muzikanten verenigden zich in 1844, waarna door de toenmalige beleidsmensen van de gemeente “ de  fanfarenmaatschappij  "De Eendracht” Wachtebeke “werd opgericht. Een jaar later telde de vereniging reeds een 28 tal muzikanten en werd geleid door Dhr. Pieter Francies van Gijsel die eveneens muziekmeester was te Zeveneken en Kalken. Naast dirigent stond hij ook in voor het onderricht van de toonkunst.Om de maatschappij in leven te houden was er geld nodig, dat geschonken werd door de steun van verschillende ereleden. Een eerste  vaandel werd aangekocht. Dhr. M. M. Bosschaert A.J. was de eerste hoofdman of voorzitter.

Vanaf 1860 gaat het niet altijd zoals men hoopt, vele politieke kopstukken zeggen hun erelidmaatschap op. De geestelijkheid doet haar intrede zowel op financieel als religieus vlak. De maatschappij krijgt een volledige katholieke grondslag en wijzigt haar naam in “ de Katholieke fanfarenmaatschappij  "De Eendracht” Wachtebeke”. Een tweede vaandel werd ingehuldigd in 1898. ( de begindatum is hier 1843. Het stichtingsboek begint in 1844. Op de vlag staat ook reeds Koninklijke Fanfarenmaatschappij. Een titel die er ten onrechte werd opgezet in afwachting van een eventuele erkenning als “Koninklijk”.)

Een nieuwe mijlpaal voor de maatschappij was ongetwijfeld 1905, wanneer componist Camille Saman het dirigeerstokje overneemt van zijn voorganger, en alzo de vereniging tientallen jaren naar ongekende hoogten leidt. “Camiel” die een kruidenierswinkeltje en een bakkerij had, trad als tamboer aan bij de maatschappij in 1897. Zijn eerste mars componeerde hij in 1911 en noemde die “Katanga”. Ook vandaag nog is in Wachtebeke en omstreken “Camille Saman” een zeer gewaardeerde Wachtebekenaar. Getuige is degedenkplaat op het huis waar hij woonde, ( op de hoek van de Meersstraat dat nu, 2008, een frituur is) en het Saman zangkoor.
Op 20 januari 1914 verkrijgt de toenmalige fanfarenmaatschappij “De Eendracht” Wachtebeke de titel van “Koninklijke Maatschappij”. Deze titel betekende ook het einde van de eerste periode uit het bestaan van de maatschappij. Door het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werden alle muzikale activiteiten gestaakt tot de gruwel voorbij was in 1918.

Een tweede hoofdstuk breekt aan na het einde van de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918.Van bij de stichting droeg de maatschappij de naam “Fanfarenmaatschappij De Eendracht”. Op 7 februari 1923 kwam daar verandering in, toen wijzigde men de naam van  “Fanfarenmaatschappij” naar “Harmonie”. De klarinet en saxofoon deden haar intrede.  Camiel was nog steeds dirigent of bestuurder zoals dat toen heette. De opleiding van de muzikanten gebeurde door Dhr. Karel Bracke in de zaal bij “Brackes” in de Kerkstraat. Men leerde er solfège en ook marcheren. Vele toekomstige muzikanten zijn toen begonnen als trommelaar. In 1926 toen de vereniging uit zo’n 46 muzikanten bestond, kwam er tweedracht bij “De Eendracht”. Alle bekwame muzikanten scheurden zich af en stichten een nieuwe maatschappij namelijk “Ons genoegen”. (die vandaag niet meer bestaat.) De afscheiding was wellicht mede door de Vlaamse kwestie ontstaan. Maar na een nieuwe voorzitter in 1927 ( Dhr. Prosper Van Pottelberghe; bierbrouwer in het dorp, en later burgemeester) en nieuwe bestuursleden bloeide de maatschappij in 1939 naar een hoogtepunt met meer dan 50 spelende leden. Opnieuw sloeg het noodlot toe, een Tweede Wereldoorlog breekt uit en de harmonie wordt monddood gemaakt. Tijdens de oorlog werden bijna alle activiteiten opgeschort.

Na de oorlog (het derde hoofdstuk voor de harmonie) was het vooral Albert Vervaet, gewezen gemeenteontvanger van Wachtebeke, samen met Gustaaf Temmerman, Remi Van De Voorde en René De Letter die het gestrande schip probeerden vlot te trekken. Door het voormalige bestuur (Prosper van Pottelberghe, Octaaf Scheire, Arthur Bracke, Gilbert Teirlinck en Achiel Bracke) werd er onderzocht of de tijd rijp was om de draad terug op te nemen. Zij trachtten  de spelende leden op te zoeken met de vraag of zij hun plaats bij “De  Eendracht” terug wilden opnemen. Dit was geen normale aangelegenheid. Immers de oorlog had diepe wonden geslagen en het onderlinge vertrouwen was geschokt. Gedurende die afgelopen 5 jaar kon of mocht men niemand vertrouwen. Ten onrechte werd Camiel Saman beschuldigd van een positieve gezindheid met de bezetter, wat erg gevoelig lag bij de mensen. Helaas durfde men Camiel niet meer aanstellen als dirigent. Honoré Van Caeneghem, koster – organist te Wachtebeke werd naar voor geschoven. Maar achter de schermen vroeg hij toch om raad bij Camiel; en voor de opleiding van nieuwe muzikanten zorgde Gustaaf Bontinck. Honoré werd benoemd tot koster te Geraardsbergen, wat het einde betekende van zijn dirigentschap. Ook zijn opvolger, koster Adolf Balcaen, werd later benoemd als koster van St.-Baafs te Gent, zodat de voorzitter en voormalig burgemeester van Wachtebeke, de heer Octaaf Scheire, uiteindelijk terug een beroep deed op Camiel Saman als dirigent van “ De Eendracht”. De maatschappij groeide terug aan tot zo’n 50 muzikanten. Op het St.-Ceciliafeest van 22 februari 1954, wanneer de harmonie 110 jaar bestaat, wordt Camiel uitbundig gevierd voor zijn 60 jaar lidmaatschap en 50 jaar bestuurderschap. Hij kreeg “de zilveren palmen der kroonorde”. Ondertussen had Camiel om gezondheidsredenen het bestuurschap overgedragen aan zijn opvolger de heer Baeck. In 1958 werd voorzitter Octaaf Scheire tot senator verkozen, wat aanleiding gaf tot verschillende feestelijkheden. De aanschaf van een derde vlag bracht oud-bestuurder Camiel op het idee een nieuwe mars te componeren met de toepasselijke naam “De Derde Vlag”

Het hoogtepunt van de harmonie lag tussen 1954 en 1962, dit waren de jaren van hoogconjunctuur. De auto, televisie en het toerisme doet zijn intrede. Maar ook met de komst van de industrie nam het landbouwersbestand in Wachtebeke gevoelig af. Men ging dicht bij de werkgelegenheid wonen en een afwezigheid op de repetitie kwam vaker voor doordat men moest werken.  Er breken moeilijke tijden aan voor vele muziekmaatschappijen. Ook “De Eendracht” werd niet gespaard. Geen verjonging bij de spelende leden, afnemende belangstelling op repetities en uitstappen, en als klap op de vuurpeil het plotse overlijden van de voorzitter Octaaf Scheire in 1972. Ook de toenmalige dirigent Gilbert De Letter die in 1970 het dirigeerstokje overneemt van de heer Baeck, besluit om er eveneens mee op te houden. Meteen het einde van een bloeiende periode.

Een vierde hoofdstuk kondigt zich aan onder leiding van de toenmalige schepen van cultuur, Maurice Migom, we zijn dan 1975. Dat ging niet van vandaag op morgen, het werd een jarenlange reanimatie. Als dirigent werd Gustaaf Bontinck aangezocht en bereid gevonden. Hij was na de Tweede Wereldoorlog lesgever geweest voor de jonge muzikanten maar had reeds jaren de maatschappij verlaten. De heropstanding was een feit en in 1978 telde de maatschappij terug zo’n 39 muzikanten. Maar de vele uren werk voor de harmonie en een achteruitgaande gezondheidstoestand van Gustaaf zorgde ervoor dat men op zoek moest gaan naar een nieuwe dirigent.
Uiteindelijk kwam men terecht bij Jozef Heynssens. Hij volgde uiteindelijk in 1979 Gustaaf op als dirigent van de harmonie. Jozef dirigeerde toen ook harmonie “De Vredekring” van Zelzate. Geen gemakkelijke taak. Er waaide een nieuwe frisse wind binnen de vereniging. Er volgden talrijke optredens in binnen- en buitenland, het gaat terug de goede kant op met de maatschappij. Het ledenaantal onder de muzikanten steeg gestaag. Ook het niveau van de gebrachte concerten ging “crescendo”.
In 1979 kregen Serafien Audenaert, Gustaaf Temmerman,Albert Gijsel, Henri Van Den Hende, Alfons Rijckaert, René Van De Voorde en Alfons Van Den Hende het ereteken voor 50 jaar muzikant. In 1982 wordt de harmonie bijgestaan door een majorettegroep uit Terneuzen. Een hoogtepunt uit die periode zijn ongetwijfeld de Samanavonden in samenwerking met de heemkring “Oud Wachtebeke” en de bond van grote en jonge gezinnen. Tot 5 maal toe liep de zaal vol voor dit optreden.  Hierop mag men binnen de harmonie terecht fier zijn.  Het was een hulde aan de honderdste geboortedag van de begaafde muzikant, dirigent en toondichter van de harmonie “De Eendracht”, Camiel Saman. Als aandenken aan dit alles werd een gedenkplaat onthuld op zijn woning in het dorp.

De man achter de nieuwe start en de voorzitter, Maurice Migom, geeft zijn ontslag op 12 januari 1986. Hij werd opgevolgd op 13 april 1986 door Jozef Bracke; die er in eerste plaats naar streefde het fantastische werk van zijn voorganger verder te zetten. Het bestuur en dirigent brachten in een mum van tijd de harmonie naar een heerlijke bloeitijd. 
In 1986 werd Gustaaf Temmerman gedecoreerd met het ereteken officier in de fedekamorder voor 60 jaar spelend lid in de harmonie. Vijf jaar later ontving hij het ereteken “Commandeur in de Fedekamorder” voor 65 jaar muzikant.
Een muzikaal hoogtepunt was ongetwijfeld de uitvoering van “De Deutsche Messe” in samenwerking met het “Saman Koor” (ontstaan dankzij de Samanavonden). Er volgden voorstellingen in verschillende gemeenten.
In 1991 loodst dirigent, Jozef Heynssens, de harmonie naar tweede afdeling tijdens één van de Provinciale tornooien HA-FA-BRA voor Fedekam Oost-Vlaanderen. Een nieuwe mijlpaal voor de vereniging.

In 1994 viert de maatschappij haar 150 jaar bestaan. Weinig maatschappijen halen die kaap. Men is dan ook over hoge bergen en diepe dalen gegaan. Het vaandel was ook aan vervanging toe. Het is, tot heden, het vierde vaandel dat de harmonie meedraagt tijdens haar uitstappen en optredens.
Maar ook op sociaal vlak ging het de harmonie voor de wind. Getuige het jaarlijks wederkerende weekend te Veldenz (D) in de Moezelstreek. Jozef Heynssens hield het in 1995 voor bekeken en diende zijn ontslag in. Ook Jozef Bracke vond dat zijn werk erop zat en gaf in 1998 het voorzitterschap door aan Willy Quintelier. Jozef Heynssens werd opgevolgd door de jonge dirigent Luc Blomme. “De Eendracht” Wachtebeke was toen niet zijn enige maatschappij waar hij dirigeerde. Bij de Koninklijke fanfare “Iever en Eendracht” Sleidinge sloeg hij eveneens wekelijks het dirigeerstokje. Luc studeerde af aan het Lemmensinstituut te Leuven met onderscheiding als dirigent en eufonium speler. Op 18 oktober 1998 boekt hij zijn eerste succes tijdens het Provinciaal Fedekam tornooi HA-FA-BRA in het Cultureel Centrum “Stroming” te Berlare waar de harmonie herbevestigt in tweede afdeling. Maar zijn doel was de vereniging verder muzikaal polieren naar een hoger niveau en afdeling. Om dit te behalen gaat de harmonie jaarlijks op repetitieweekend. Niet alleen de muzikanten zijn van de partij, ook de familieleden nemen actief deel. Hiermee wil de vereniging nogmaals onderstrepen dat het sociaal omgaan met elkaar zijn positieve weerslag vindt in het muzikale. Vanaf de jaren negentig zien we onder de muzikanten een kentering in het actief beleven van de hobby. Men heeft een uitgesproken voorkeur voor geven van concerten in plaats van het opluisteren van optochten. Dit was niet alleen zo bij “De Eendracht”. Tal van andere maatschappijen ondervonden die tendens. Voor de harmonie was het dan ook een hele eer om de pas gerestaureerde foyer van de Opera te Gent te mogen inwijden met een concert.  Een nieuwe mijlpaal volgde op zondag 20 oktober 2002. Op het Provinciaal VLAMO tornooi HA-FA-BRA in het Cultureel Centrum “Stroming” te Berlare promoveerde de harmonie naar eerste afdeling voor Oost-Vlaanderen. Een nooit geziene primeur.

In 2003 werd voorzitter Willy Quintelier opgevolgd door Dirk Hamerlynck. Dirk sinds 1974 aangesloten bij de harmonie was niet alleen muzikant maar tevens sinds vele jaren ook nog actief in de werkgroep en lid van het bestuur.

In 2005 geeft dirigent Luc Blomme zijn ontslag bij “De Eendracht” Wachtebeke. Luc Blomme werd opgevolgd door de al even talentvolle dirigent en professionele muzikant Tom Raes.

Op 18 november 2006 werd Rene Van Poucke gehuldigd met de “Gouden Medaille Der Kroonorde” voor 50 jaar spelend lid bij de Koninklijke Harmonie “De Eendracht” Wachtebeke.

Op 4 maart 2007 herbevestigt de harmonie in eerste afdeling op het Provinciaal VLAMO tornooi HA-FA-BRA in het Cultureel Centrum “De Herbakker” te Eeklo.

In 2010 vonden er tal van verschuivingen plaats binnen het bestuur. Voorzitter Dirk Hamerlynck werd op 1 januari opgevolgd door ondervoorzitter Luc Bracke, maar Dirk blijft actief binnen het bestuur als bestuurslid. Luc sinds 1974 lid van de harmonie, was eveneens reeds vele jaren actief binnen het bestuur en werkgroep. De functie van ondervoorzitter werd ingevuld door juff. Elyse De Graeve die de harmonie vervoegde in 2001 als muzikante op alt sax. Naast ondervoorzitster is Elyse één van de steunpilaren van onze werkgroep.

 

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Bron(tot 1993) : Heemkundige Kring “Oud-Wachtebeke” Jaarboek 1993 “geschiedenis van de muziekmaatschappijen van Wachtebeke”;  auteur Dhr. P. Hesters, Stationstraat 165, 9185 Wachtebeke.GSM : +32/(0)485.527.566
Niets uit deze tekst mag gereproduceerd worden zonder de schriftelijke toestemming van de auteur.

 

 

De Koninklijk Harmonie "De Eendracht" Wachtebeke

groepsfoto's

1954

1968

1978 - 1

1978 - 2

1981

1982

1993

1994

2005

2006

2007
2008
2010